In de media
Titel
Datum
Publicatie
Onderwerp
Genre
Verzamelen voor een groot publiek
3/3/2006
Het Parool
tentoonstelling 'Whisper Not'
interview

'Het is goed om wat afstand te behouden'

Kees Keijer

De afgelopen jaren legde Han Nefkens een indrukwekkende verzameling moderne kunst aan. Een selectie van zijn foto's is vanaf morgen in Huis Marseille te zien. 'ik wil mijn kunstwerken met andere mensen delen.'

Hij is net terug uit Parijs, waar hij de laatste modeshow van Victor & Rolf bijwoonde. Daar kocht hij een van de museumstukken die de inspiratie vormde voor hun nieuwste collectie. Nu richt Han Nefkens samen met de staf van het Amsterdamse privémuseum voor fotografie, Huis Marseille; een tentoonstelling in met de foto's die hij de afgelopen jaren verzamelde.

Het leven van de journalist en schrijver Han Nefkens (1954) bestaat voor een groot deel uit het kopen en het tonen van kunst. In Huis Marseille hangen sommige werken al aan de wand, andere liggen nog in dozen of staan ingepakt tegen de muur. 'Het is een vreemd moment,' zegt Nefkens. 'Ik heb deze fotowerken weliswaar allemaal gekocht, maar ik heb ze nog nooit bij elkaar gezien. Als ik iets koop, ben ik echt verliefd op dat werk, maar nu is het een test om te zien of de keuzen nog steeds zo goed zijn.'

Nefkens is relatief laat begonnen met verzamelen. 'Ik was altijd wel in kunst geïteresseerd, maar in oktober1999 besloot ik vrij plotseling om kunst te gaan verzamelen. Ik was op een dag met een vriend langs galeries in New York geweest en op dezelfde dag stortte de beurs in. Allemaal zure gezichten. Ik had zelf ook veel in aandelen geïnvesteerd. Toen zei die vriend: jij moet kunst gaan kopen, dan heb je dat probleem niet meer.'

Het woord privéverzamelaar is overigens niet van toepassing op Nefkens, want het laatste wat hij wil is de collectie voor zichzelf houden. 'Het is voor mij heel belangrijk om anderen ook te laten genieten van mijn aankopen. Als je een lekkere taart hebt, wil je hem ook met vrienden delen. Dan heb je zelf misschien een minder groot stuk, maar het is veel gezelliger.'

Met Sjarel Ex, destijds directeur van het Centraal Museum, maakte hij een plan om intensief samen te gaan werken met het museum in Utrecht. 'Ik wilde geen geldschieter worden, want ik wilde mijn eigen visie ook in de collectie kwijt.' Inmiddels werkt Nefkens ook samen met andere musea, zoals Het Domein in Sittard, Museum Boijmans Van Beuningen in Rotterdam en De Pont in Tilburg. In overleg met de museumdirecteuren bedenkt hij projecten en de bijbehorende kunstwerken gaan vervolgens in bruikleen naar die instellingen. Zo is het ook gegaan met de foto's die nu in Huis Marseille te zien zijn. Na Nefkens dood zullen de werken aan deze musea worden nagelaten.

De verzamelaar hecht erg aan de samenwerking met de museummensen, maar behoefte aan persoonlijk contact met de kunstenaars heeft Nefkens niet. 'Ik ga dat niet uit de weg, maar ik denk dat het eerder een nadeel dan voordeel kan zijn. Als ik de kunstenaar leer kennen, ben ik geneigd om positiever over nieuw werk te oordelen. Dus ik vind het wel goed om wat afstand te behouden. Ik wil dat de fotograaf door het werk tot me spreekt.'

De tentoonstelling Whisper not!, genoemd naar de compositie,van tenorsaxofonist Benny Golson, is een ode aan het poëtische, 'fluisterende beeld' geworden. 'Dat is wat me aanspreekt: werk met een ingehouden kracht. Kijk hier,' zegt Nefkens terwijl hij naar een grote foto van Annika von Hausswolff loopt. 'Je kunt zeggen dat het een foto is van doodgewone rode luxaflex. Maar tegelijk is die luxaflex een middel om het gebied tussen realiteit en abstractie te laten zien. Door de luxaflex wordt de buitenwereld buitengesloten, maar door de kieren komt die werkelijkheid toch in beeld, zij het in een andere, geabstraheerde gedaante.'

Is Nefkens' verzamelwoede deels te herleiden tot de wens om iets moois na te laten? 'Nee,' zegt hij beslist. 'Ik doe wat ik nu wil doen. De meeste mensen hebben toekomstplannen: later ga ik schrijven, reizen, kunst verzamelen, of wat dan ook. Maar voor mij bestaat later niet. Het is nu of nooit.'

Dat heeft alles te maken met het hiv-virus dat Nefkens onder de Ieden heeft. De afgelopen jaren schreef hij daar openhartig over. Vorig jaar verscheen zijn boek Twee lege stoelen, warin Nefkens de onrechtvaardige situatie beschrijft dat hij wel toegang heeft tot goede medicijnen, terwijl miljoenen in de derde wereld sterven omdat ze geen geld hebben voor die medicijnen. Daarom wendt Nefkens zijn vermogen en organisatietalent ook aan om vooral kinderen met hiv en aids in Thailand een beter leven te geven.

Zelf heeft hij het virus al bijna twintig jaar onder controle kunnen houden. Maar vier jaar geleden zag het er plotseling slecht uit. 'Door een hersenontsteking kon ik niet meer helder denken, niet meer praten, niet meer lopen en lag ik aan een infuus. Na mijn herstel is elke dag er één. Als ik vanavond dood neerval, hoor je mij morgen niet klagen.'

Whisper not! Een andere dimensie van zien

Huis Marseille, Keizersgracht 401.

Di-zo 11-18 uur; tot en met 28 mei.




Verzamelen voor een groot publiek
 
 
ArtAids

De ArtAids stichting werd in 2006 opgericht op initiatief van Han Nefkens. ArtAids gaat de strijd aan tegen AIDS, met de kracht van kunst als belangrijkste wapen. ArtAids nodigt vooraanstaande kunstenaars uit om op AIDS en aanverwante problemen geïnspireerd werk voort te brengen. Deze kunstwerken worden ingezet om mensen bewust te maken en hun betrokkenheid aan te moedigen.

Fundació Han Nefkens

De Han Nefkens Stichting is een non-profit organisatie die in 2009 in Barcelona is opgericht met als doel eigentijdse kunstwerken voort te brengen. Haar belangrijkste missie bestaat uit het stimuleren van scheppend werk in Barcelona, door internationale kunstenaars de mogelijkheid te bieden om kunstwerken te creëren en deze in de stad te laten zien en het bevorderen van andere aspecten van de hedendaagse creatie.

H+F

In 2000 begon Han Nefkens met het verzamelen van kunst die hij onderbracht in de H+F Collectie, genoemd naar hemzelf en zijn levensgezel Felipe. Sindsdien is hij niet alleen actief als verzamelaar maar ook als initiator van internationale kunstprojecten, vaak in samenwerking met musea en andere kunstinstellingen.