In de media
Titel
Datum
Publicatie
Onderwerp
Genre
Nefkens, de kunst van het mecenaat
29/12/2012
El Pais
mecenaat
artikel

De Nederlandse filantroop zet zijn werk voort met een gift van 50.000 euro als prijs voor jong talent die uitgereikt wordt door het MACBA.


ROBERTA BOSCO, EL PAÍS, 17-12-2012

Han Nefkens (Rotterdam, 1954) is van mening dat hij sinds 1987 in ‘geleende’ tijd leeft. Daarom wil hij deze delen met anderen. In de vijf jaar die hij in Barcelona woont, is hij uitgegroeid tot een van de meest prominente mecenassen van de stad. Vanaf het moment dat er aids bij hem geconstateerd werd (25 jaar geleden toen hij als journalist werkzaam was in Mexico) voelde zijn leven als een constante wedloop tegen het lot. In 2001 werd dit gevoel nog vele malen sterker, toen het hiv-virus zijn hersenen dusdanig aantastte dat hij twee jaar lang niet kon praten, schrijven, lezen of wandelen. “Ik heb het geluk dat ik altijd toegang heb gehad tot de allerbeste medische zorg, maar met behulp van kunst heb ik me door heel veel moeilijke momenten weten te slaan. Door de crisis zijn sommige mensen kunst als luxe gaan zien, iets frivools, iets overbodigs. Dat is een misvatting. Wat zou er overblijven van een volk zonder zijn cultuur? Het is de essentie van de mensheid; het toont wie we zijn en legt onze onderlinge verbondenheid bloot”, zegt hij vol overtuiging.

Morgen wordt de eerste winnaar bekendgemaakt van de internationale prijs voor jong talent, die voor het eerst wordt uitgereikt en die Nefkens samen met het Museu d’Art Contemporani de Barcelona (MACBA) in het leven heeft geroepen. Zijn rol bestaat echter uit veel meer dan het doneren van 50.000 euro, dat ook in betere tijden als een genereuze gift zou gelden. “Gelukkig ben ik in de gelegenheid om te schrijven en daarom bied ik iemand graag de mogelijkheid om iets te creëren in plaats van iets te kopen dat al bestaat”, legt Nefkens uit. Hij heeft drie boeken op zijn naam staan, allemaal korte autobiografieën. De eerste twee kwamen uit in het Nederlands, en de derde, Tiempo prestado (De gevlogen vogel, 2009), in het Spaans. Al zijn prijzen worden uitgereikt in de vorm van een beurs en dienen ter ondersteuning van de winnaar, vanaf de tekentafel tot aan de voltooiing van het werk. Naast deze prijs heeft hij in Nederland een prijs voor jonge modeontwerpers in het leven geroepen en in Spanje eentje voor audiovisuele kunstenaars en opkomende schrijvers. “Ik beschik over een netwerk van scouts, talentenjagers uit allerlei landen, die me op de hoogte houden over creatief talent. Op basis van hun informatie worden de finalisten geselecteerd, en een jury kiest vervolgens de winnaar.”

Ook als verzamelaar gaat hij anders te werk dan anderen. Kunst is zijn passie, maar nog belangrijker voor hem is dat anderen het kunnen zien. Om die reden hangen bijna al de 450 werken uit de H+F-collectie (de initialen van hem en van Felipe, zijn Mexicaanse echtgenoot) aan de muren van verschillende musea wereldwijd, waaronder het MACBA. Dit alles bewerkstelligt hij via zijn twee stichtingen. Met ArtAids, de stichting die hij in 2006 oprichtte in Nederland en twee jaar later ook in Spanje, gaat hij met het inzetten van kunst en cultuur de strijd aan met aids. Inmiddels zijn er al zo’n 150 werken gecreëerd over dit thema. “Het grootste struikelblok met betrekking tot preventie blijft de angst voor stigmatisering, sociale uitsluiting en afkeuring. Kunst is een van de meest effectieve middelen om te praten over datgene waar je bang voor bent en datgene te visualiseren wat je eigenlijk niet wilt zien”, stelt hij.

De stichting die zijn naam draagt heeft hij daarentegen opgericht om samen te kunnen werken met instellingen in Catalonië. “In Barcelona is er een gezonde artistieke infrastructuur aanwezig en toen ik hier voor het eerst kwam, was er sprake van een ware bloeiperiode. Tegenwoordig is dat anders, maar dat wil niet zeggen dat er zich geen nieuwe mogelijkheden voordoen. Het MACBA laat zien dat er in Catalonië al een traditie bestaat van samenwerking tussen publieke en private partijen; er is alleen een nieuwe impuls nodig. Maar daarvoor moet er wel een giftenwet komen, die alles op fiscaal gebied regelt en de mecenas de juiste sociale erkenning geeft”, zo claimt Nefkens. Hij is ervan overtuigd dat je als mecenas geen miljonair hoeft te zijn. En hij is onvermoeibaar. In februari presenteert hij de installatie van Lawrence Weiner, die hij zal schenken aan Barcelona. Het is een sculptuur waar mensen op kunnen zitten en kunnen socializen; een werk met de typische typografie van de Duitser. Het gaat naar de Mercat de Santa Caterina. In oktober opent hij in het MACBA een fototentoonstelling van Anna Scheidegger over de dertig jaar sinds de ontdekking van het hiv-virus. In die maand opent hij tevens de internationale conferentie over het aidsvaccin die plaatsvindt in Barcelona. En in december volgt het eerste samenwerkingsproject met het Virreina Centre de la Imatge, met een tentoonstelling van de Nederlandse kunstenaar Gerald Van der Kaap.
Nefkens, de kunst van het mecenaat
 
 
ArtAids

De ArtAids stichting werd in 2006 opgericht op initiatief van Han Nefkens. ArtAids gaat de strijd aan tegen AIDS, met de kracht van kunst als belangrijkste wapen. ArtAids nodigt vooraanstaande kunstenaars uit om op AIDS en aanverwante problemen geïnspireerd werk voort te brengen. Deze kunstwerken worden ingezet om mensen bewust te maken en hun betrokkenheid aan te moedigen.

Fundació Han Nefkens

De Han Nefkens Stichting is een non-profit organisatie die in 2009 in Barcelona is opgericht met als doel eigentijdse kunstwerken voort te brengen. Haar belangrijkste missie bestaat uit het stimuleren van scheppend werk in Barcelona, door internationale kunstenaars de mogelijkheid te bieden om kunstwerken te creëren en deze in de stad te laten zien en het bevorderen van andere aspecten van de hedendaagse creatie.

H+F

In 2000 begon Han Nefkens met het verzamelen van kunst die hij onderbracht in de H+F Collectie, genoemd naar hemzelf en zijn levensgezel Felipe. Sindsdien is hij niet alleen actief als verzamelaar maar ook als initiator van internationale kunstprojecten, vaak in samenwerking met musea en andere kunstinstellingen.