In de media
Titel
Datum
Publicatie
Onderwerp
Genre
‘Deze foto’s tonen mijn manier van kijken’
6/3/2006
de Volkskrant
tentoonstelling 'Whisper Not!'
interview

Fotoverzamelaar Han Nefkens vindt dat particulieren hun betrokkenheid bij kunst meer moeten laten zien


Van onze verslaggeefster Lynn Berger

Han Nefkens verzamelt foto's in samenspraak met musea. De musea krijgen zijn foto's in permanente bruikleen, en ze mogen ze, na zijn dood, hebben. 'De bureaucratie van subsidie is tijdrovend.'

'Ik heb nog een vraag over die Luisa Lambri in de gordijnkamer', zegt kunstverzamelaar Han Nefkens wanneer hij een dag voor de opening van 'zijn' tentoonstelling in het Amsterdamse fotografiemuseum Huis Marseille directrice Els Barents tegen het lijf loopt. 'Ik vind het niet zo mooi dat die zo hoog hangt.'

'Dat is juist de bedoeling, het is een bovenraam.'

Het bovenraam is een foto van de Italiaanse fotografe Lambri: licht valt binnen door een wit venster. 'De gordijnkamer' is een zaal in Huis Marseille; er hangen nog meer foto's met ramen, gordijnen en luxaflex. 'Gordijnen sluiten ruimtes af, maar openen ze ook', zegt Nefkens. 'Je vraagt je af wat er achter zit, dat is een vorm van kijken.'

Kijken, dat is waar de tentoonstelling Whisper not! Een andere dimensie van zien om draait. 'Mijn interesse gaat uit naar foto's die de werkelijkheid vervormen, en daardoor een ándere werkelijkheid tonen.'

De naam Han Nefkens (1954) is in de kunstwereld relatief onbekend. De schrijver en oud-journalist begon in 2000 met het verzamelen van hedendaagse kunst: 'Ik was geïnteresseerd in kunst zoals zovelen: je gaat eens naar een museum, bladert eens door een tijdschrift. Ik had nog nooit bedacht dat ik er zelf actief in kon zijn. Tot een vriend me adviseerde kunst te kópen.'

Inmiddels telt Nefkens' zogeheten H+F Collectie, die hij uit eigen middelen - Nefkens: 'familiegeld' - bekostigt, 425 werken van onder anderen Shirin Neshat en Jeff Wall. De collectie bevat voornamelijk foto's: 'Dat is niet mijn opzet. Maar ik houd van ingehouden, verstilde kracht, en dat vind ik het meest bij fotografie.'

Voorheen verzamelde hij anoniem, maar tegenwoordig verbindt hij zijn naam openlijk aan exposities. Naast de H+F Collectie heeft hij de stichting ArtAids opgezet, die door het verkopen van kunstwerken geld moet generen ter bestrijding van aids. Nefkens, zelf seropositief: 'Het vinden van sponsors voor zo'n project gaat gemakkelijker wanneer mensen weten dat ik jarenlange ervaring heb in het samenwerken met musea.'

Het samenstellen van zijn collectie doet hij, vrij onorthodox, in samenspraak met musea. 'Kunst is gemaakt om aan de wereld te tonen. Opslag is voor mij een vies woord.' Door over zijn aankopen te overleggen met het Centraal Museum, Boijmans Van Beuningen en het Huis Marseille verzekert hij zich van exposities. Nefkens: 'We maken een lijst van kunstenaars die ons interesseren. Die werken koop ik, en de musea krijgen ze permanent in bruikleen. Na mijn overlijden worden ze een gift, onder voorwaarde dat ze eens in de vijf jaar vertoond worden. Want ik wil niet dat ze in een depot belanden.'

Nefkens ziet zichzelf als een mecenas - een welgestelde beschermheer van kunst en kunstenaars. Een gedateerd begrip, sinds de overheid eind jaren vijftig met subsidies die rol op zich nam. Zo waren musea onafhankelijk van particulieren. Nefkens: 'Maar ook subsidie maakt afhankelijk, en de bureaucratie is tijdrovend. In Nederland is het gênant je op je rijkdom te laten voorstaan, gevers blijven liever anoniem.' Door zelf uit de anonimiteit te treden maakt Nefkens duidelijk dat particulieren een rol hebben in het ondersteunen van kunst. 'Dat heeft niets te maken met borstklopperij, het geeft gewoon voldoening. '

Momenteel bevindt 95 procent van zijn collectie zich in musea, en Whisper not! is de tweede tentoonstelling die volledig uit werk van hem bestaat. In Whisper not! is de verstilde kracht waar Nefkens van houdt duidelijk aanwezig: in het werk van Frank van der Salm veranderen gebouwen, door de afwezigheid van mensen, in maquettes; de Franse Pierre Faure fotografeerde in het drukke Tokyo een slapende man op een bankje en een in zichzelf gekeerd meisje in de metro. 'Dit is míjn manier van kijken, dit is wat ík mooi vind; nu kunnen ook andere mensen er naar kijken. Dat geeft een heerlijk gevoel.'

Copyright: de Volkskrant



‘Deze foto’s tonen mijn manier van kijken’
 
 
ArtAids

De ArtAids stichting werd in 2006 opgericht op initiatief van Han Nefkens. ArtAids gaat de strijd aan tegen AIDS, met de kracht van kunst als belangrijkste wapen. ArtAids nodigt vooraanstaande kunstenaars uit om op AIDS en aanverwante problemen geïnspireerd werk voort te brengen. Deze kunstwerken worden ingezet om mensen bewust te maken en hun betrokkenheid aan te moedigen.

Fundació Han Nefkens

De Han Nefkens Stichting is een non-profit organisatie die in 2009 in Barcelona is opgericht met als doel eigentijdse kunstwerken voort te brengen. Haar belangrijkste missie bestaat uit het stimuleren van scheppend werk in Barcelona, door internationale kunstenaars de mogelijkheid te bieden om kunstwerken te creëren en deze in de stad te laten zien en het bevorderen van andere aspecten van de hedendaagse creatie.

H+F

In 2000 begon Han Nefkens met het verzamelen van kunst die hij onderbracht in de H+F Collectie, genoemd naar hemzelf en zijn levensgezel Felipe. Sindsdien is hij niet alleen actief als verzamelaar maar ook als initiator van internationale kunstprojecten, vaak in samenwerking met musea en andere kunstinstellingen.